Hepimizin içi cız etmiştir tarih dersinde İskenderiye Kütüphanesi’nin yağmalandığını, bir çok değerli kitabın yok olup gittiğini okuduğumuzda. Hatta doğal olarak “İyi ki 20. yüzyılda yaşıyoruz da böyle aptallıklarla uğraşmak zorunda kalmıyoruz…” diye düşünmüşüzdür. Oysa bu yüzyılda karşılaştığımız bazı olaylar o günlerden hiç de uzak olmadığımızı göstermekte.

Bu kayıtların silinmiş olabileceğini hayal edebiliyor musunuz?

1922 yılında kurulan ve halen tüm ciddiyeti ve güvenilirliği ile yayın hayatına devam eden BBC’de, 1967 yılına gelindiğinde ilginç bir olay yaşanır. Bu olayın sorumlusu olan bürokratın adını bilemiyoruz ama yaptığı şeyin etkileri hiç de İskenderiye Kütüphanesi’nin yağmalanmasından farklı değil kültür dünyası için.

Daha önce belirtildiği üzere 1922 yılında yayın hayatına başlayıp 1967 yılına gelindiğinde bir dolu önemli yayına ev sahipliği dolayısıyla müthiş de bir de arşiv yapmıştır BBC. Belgeseller, filmler, konserler, diziler, haberler, spor karşılaşmaları…

Her ne kadar bu kurum yayınları konusunda son derece özerk bir durumda idiyse de sonuçta bir kamu kuruluşuydu ve harcamalarının da bir şekilde denetlenmesi ve gerekiyorsa kıstlanması gerekiyordu. Zira o yıllar zor yıllardı ve kurum arşiv için kullandığı video kasetlere çok para harcamaktaydı. Üstelik arşiv alanları da azdı ve bu duruma bir çözüm bulunmalıydı. Her program saklanıyordu evet ve karşılığında bir video kaset arşive giriyor bir başka program için de yeni bir tane daha alınıyordu. Oysa o video kasetlere defalarca kayıt yapılabilirdi pekala.

Günümüzde BBC arşivleri

İçinizden “inşallah bunu kimse akıl edememiştir, aman Tanrım olamaz!” dediğinizi duyar gibi oluyorum. Ama olaylar tam da sizin korktuğunuz gibi gelişir. O adını anımsayamadığımız bürokrat maalesef video kasetlerin bu özelliğini akıl eder günün birinde. Böylece arşivlerde bulunan kasetler silinip üzerlerine yeniden kayıtlar yapılmaya başlanır. Üstelik ta 1978 yılına kadar.

Peki o esnada kaybolan programlar nelerdir?

Beatles’ın ilk konserlerinin de yer aldığı, konser kayıtları, belgeseller, diziler, spor karşılaşmaları… Daha bir dolu şey…

Hikayede hep kötü adamlar olacak değil ya. Tüm bunlar olup biterken iki müzik prodüktörü verilen emre uymak yerine bildiklerini okuyup Rolling Stones’un ilk konserleri de dahil bir çok şeyi silmek yerine saklamak yolunu seçmişler. Böylece aralarında “Dr Who” adlı dizinin kayıp bölümleri de olmak üzere bir çok program bu sayede kurtulabilmiş…

Peki tanesi 2-9 pound olan video kasetlerden kar edeceğini düşünüp, ileride belki de milyonlarca pound edebilecek o müthiş arşivin silinmesine sebep olan akıllı bürokrata ne olmuştur dersiniz?

İnanın bilemiyorum ama muhtemelen ya milletvekili ya da bakan falan olmuştur.